تبلیغات
فایز دشتی - فایز دشتی و بابا طاهر عریان

فایز ذشتی و بابا طاهر عریان روستایى صادق و سوته دل و شیدا، یكى از جنوب داغ سوزان و دیگرى از  غرب سرمازده ایران، یكى از دشتهاى پهناور و خشك و بى آب دشتى و دیگرى از همدان پوشیده از برف، دو نیكو خصال، دو وارسته، دوانسان خوب باغم و اندوهى فراوان و گرفتار آمده در اختناق فكرى شدید، دوترانه سرا هستند كه با زبانى ساده و ترانه‏هاى پرسوز و گداز خود هر خواننده را مسحور خویش مى‏سازند. اگر چه هر كدام در زمینه‏اى نه چندان دور از هم كه یكى در دنیایى سراپا عشق و شیدایى همراه با وارستگى عارفانه  دیگرى در عالم عرفان و شور و جذبه و فراموشى از خود گام مى‏نهند ولى آن چه مسلم است عشق و شور و شیدایى و صف‏ناپذیرى سخت دنیاى هر دو را احاطه كرده است  جز به عشق پاك خود به هیچ چیز نمى اندیشند. مست از باده عشق و جذبه و غرق در دنیاى شورانگیز خویش و چه بسا كه فایز در بعضى از دو بیتى‏هاى خود تحت تأثیر بابا طاهر قرار گرفته، ولى با وجود این، چ=نان از خود  استادى نشان مى‏دهد كه خواننده تصور نمى‏كند كه بابا طاهر برفایز اثر گذاشته باشد و گهگاه دو بیتى‏ها صرف نظر از لهجه چنان به هم شبیه است كه اگر تخلص نداشته باشد به سختى مى‏توان آنها را از هم تشخیص داد. مانند دو بیتى زیر از فایز كه اگر تخلص نداشت، چه مشكل بود جداییش از دو بیتى‏هاى باباطاهر براى خواننده:

 بابا طاهر:

 بیا جانادل پر درد من بین

 سرشك سرخ و رنگ زرد من بین

 غم مهجورى و درد صبورى

 بیا بر جان غم پروورد من بین

 فایز:

 بیا جانا كه دنیا را وفا نیست

 جوى را حت در این محنتسرا نیست

 در این ره هر چه فایز دیده بگشود

 زهمراهان اثر جز نقش پا نیست

 در این دو بیتى، بابا طاهر با زبانى ساده و روستایى، از درد پیرى نالیده است:

 و اپیدم پیر و برناییم نمونده

 بهتن توش و توناییم نمونده

 به مو واجب بوره آلاله‏اى چین

 نچینم چون كه برناییم نمونده

 وفایز در این باب گوید:

 مرا هم ساق و هم زانو كند درد

 كمر با ساعد و بازو كند درد

 به هر عضو تو فایز پیرى آمد

 جوانى رفت و جاى او كند درد

 بابا طاهر در زمینه‏اى دیگر چه خوب و چه مردانه گویى در یك معر كه و پیكار سیاسى درگیرى پیدا كرده و در ع صر اختناق وحشتزا براى شكست دشمن سوگند یاد مى‏كند و عهد پیمان مى‏بندد كه آسوده ننشیند تا نامردان را به كیفر برساند:

 سرم چو گوى در میدان بگرده

 دلم نز عهد و نز پیمان بگرده

 اگر دوران به نامردان بمونه

 نشینم تا دگر دوران بگرده

 

 وفایز چنین سروده است در پایدارى نسبت به عهد و پیمان خود:

 اگر دوران دهد بر بادم اى دوست

 وگر هجران كند بنیادم اى دوست

 مكن باور كه فایز چشم و زلفش

 رود از خاطر و از یادم اى دوست!

 بابا طاهر:

 مسلسل زلف  بر رو ریته دیرى

 گل و سنبل به هم آیته بینى

 پریشان چون كرى آن تار زلفان

 بهر تارى دلى آویته دیرى

 فایز:

 مسلسل حلقه حلقه زلف دلدار

 به هر تارى دلى گشته  گرفتار

 دل فایز اسیردام زلفش

 چون گنجشگان كه گرد آیند بر مار

 باباطاهر عاشق را به گرگى تشبیه مى‏كند كه از هى هى چوپان ترسى ندارد و بى واهمه به گله حملهور مى‏شود  :

 هر آن كس عاشق است از جان نترسد

 كه عشق ازكنده  زندان نترسد

 دل عشاق بود گرگ گرسنه

 كه گرگ از هى هى چوپان نترسد

 وفایز عشاق را چنین وصف مى‏كند:

 هر آن كس عاشق است از دور پیداست

 لبش خشك و دو چشمش مست و شیداست

 بود فایز مثال روزه داران

 اگر تیرش زنى خونش نه پیداست

 و در این دو بیتى‏ها چقدر از نظر فكرى و اندیشه شبیه است به دو بیتى‏هاى باباطاهر:

 دل من حالت پروانه دارد

 به آتش سوختن پروا ندارد

 دل فایز چو مرغ پر شكسته

 به هر جا كو فتد پروا ندارد

 بیا تا برگ گل نا رفته بر باد

 گلى چینیم و بنشینیم دلشاد

 بت فایز مكن تأخیر چندان

 كه تعجیل است عمر آدمیزاد

 به كار گرفتن واژه‏ها

 بابا طاهر در دو بیتى‏هایش از واژه‏هاى ساده لرى و عامیانه و فولكوریك استفاده مى‏كند و كمتر كلمات فصیح ادبى و فارسى امروزى در دو بیتى‏هاى خود به كار برده است و تعهدى هم ندارددر به كار گرفتن واژه‏هاى فارسى درى و ترجیح مى‏دهد كه از واژه‏هاى لرى و محلى استفاده كند و اگر اكنون مى‏بینیم كه بیشتر ترانه‏هاى بابا طاهر با زبان فارسى سلیس سروده شده، بر اثر تصرفاتى است كه بعدها دیگران به عمل آورده‏اند، چنان كه:

 «از بابا طاهر مجموعه‏اى از كلمات قصار به عربى باقى مانده است كه عقاید عرفانى را در علم و معرفت و ذكر  عبادت و وجود و محبت بیان كرده است. دیگر مجموعه ترانه‏هاى اوست به لهجه‏ى لرى. این اشعار بسیار لطیف و پر از عواطف دقیق و معانى دل‏انگیز است، لیكن بر اثر كثرت اشتهار و تداول در میان عامهن فارسى زبانان در آ نها تصرفاتى صورت گرفت، چنان كه غالبا از هیأت اصلى خود بگردیده و به پارسى درى نزدیك شده‏اند. آقاى مجتبى مینوى استاد فاضل دانشگاه  در كتابخانه‏هاى استانبول ابیاتى از بابا طاهر یافته است كه به لهجه

 اصلى لرى باقى مانده و چون آن را با دو بیتى‏هاى موجود از بابا طاهر مقایسه كنیم اختلاف آنها را فراوان مى‏بینم.»

 و اینك چند دو بیتى كه هنوز هم به لهجه لرى باقى مانده است از همان كتاب:

 من آن پیرم كه خوانندم قلندر

 ناخانم بى نه مانم بى نه لنگر

 رو همه رو واریم گرد گیتى

 شو درایه‏ى و او سنگى نهم سر

 پنج روزى هنى خرم كهان بى

 زمین خندان بر مان آسمان بى

 پنج رویى هنى هازید و سامان

 نه جینان نام و نه ز آنان نشان بى

 از آن ا سیپیده بازم همدانى

 به تنهایى كرم نچیره وانى 

 همه به من و دیرند چرخ و شاهین

 به نام من كرند نچیروانى

  یا كم دردى هنى دریه بندیار

 یاكم خورید كهان پیدا نبدیار

 من از آن رو به دامان ته زد دست

 ده كرد دونت پرو پایى بسند یار

 در حالى كه واژه‏هایى كه فایز در دو بیتى‏هاى خود به كار برده بیشتر شعرى و ادبى فصیح یا عربى متداول در زبان فارسى مى‏باشد و جنبه‏هاى بدیعى و عروضى نیز به خوبى رعایت گردیده و اگر چنانچه واژه‏هاى محلى و عامیانه در آنها دیده شود )جز دز یكى دو مورد آن هم نه در دو بیتى‏ها( بى شك بایستى به حساب متصرفان گذاشت و هرزگیهاى نسخه برادران نه به حساب فایز دشتى، فایزى كه باید به عنوان دو بیتى‏پردازى بزرگ و جاودان جایش در تاریخ ادبیات ایران حفظ گردد. فایزى كه نباید فراموش شود و فایزى كه بایستى همسان بابا طاهر عریان جزو افتخارات ادبى ملت ایران به حساب آید و همدوش افتخار سازان زنده جاوید...

منبع:سایت ایران فایز - برگرفته از کتاب ترانه های فایز دشتی / عبد المجید زنگویی


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
آخرین پست ها

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری دوازدهم)..........چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392

دوبیتی هایی از فایز دشتی..........چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری یازدهم)..........شنبه 19 اسفند 1391

کد پیشواز شروه ایرانسل..........یکشنبه 8 بهمن 1391

.............یکشنبه 7 آبان 1391

دانلود چاووشی..........یکشنبه 7 آبان 1391

برای فایز..........یکشنبه 7 آبان 1391

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری دهم)..........شنبه 6 آبان 1391

فروش اینترنتی مجموعه "شروه های محلی استان فارس"..........جمعه 5 آبان 1391

فایز دشتی..........سه شنبه 25 مهر 1391

فروش DVD "چهل ساعت شروه از چهل شروه خوان" ..........یکشنبه 16 مهر 1391

فایز دشتی..........جمعه 15 اردیبهشت 1391

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری نهم) ..........سه شنبه 6 دی 1390

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری هشتم) ..........جمعه 15 مهر 1390

زندگی نامه فایز دشتی ..........چهارشنبه 13 مهر 1390

دیوان اشعار فایز ..........چهارشنبه 13 مهر 1390

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری هفتم) ..........دوشنبه 24 مرداد 1390

مراسم بزرگداشت نوه فایز دشتی در شهرکاکی ..........پنجشنبه 6 مرداد 1390

درگذشت آخرین بازمانده فایز دشتی ..........پنجشنبه 6 مرداد 1390

شروه دشتی ثبت ملی شد ..........پنجشنبه 6 مرداد 1390

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری ششم) ..........جمعه 24 تیر 1390

دوبیتی هایی از فایز دشتی ..........جمعه 24 تیر 1390

کلاخا یاد محدو یاد محدو ..........جمعه 24 تیر 1390

دانلود کتاب جامع الکترونیکی "فایز دشتی" ..........پنجشنبه 21 بهمن 1389

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری پنجم)..........یکشنبه 26 دی 1389

فایز دشتی..........یکشنبه 26 دی 1389

دانلود شروه های دلنشین دشتی (سری چهارم)..........پنجشنبه 27 آبان 1389

دانلود شروه دلنشین دشتی با صدای ماندگار افسر شهیدی..........یکشنبه 24 مرداد 1389

فایز دشتی..........یکشنبه 24 مرداد 1389

فایز دشتی..........یکشنبه 24 مرداد 1389

همه پستها